Nederland gaat koop nu, betaal later vanaf 2026 strenger reguleren

De populaire betaalmethode koop nu, betaal later staat in Nederland aan de vooravond van strengere regulering. Vanaf het jaar 2026 komen aanbieders van deze diensten onder officieel toezicht te staan, met als doel de consumenten beter te beschermen tegen de risico's van oplopende schulden en betalingsproblemen.

Toezicht vanaf november 2026

De Nederlandse Autoriteit Financiële Markten, kortweg AFM, gaat aanbieders van koop nu, betaal later diensten onder haar toezicht brengen. Volgens de beschikbare informatie zal dit toezicht ingaan vanaf november 2026. Deze belangrijke stap volgt op de invoering van de herziene Europese richtlijn voor consumentenkrediet.

Een sterk groeiende markt

De noodzaak van regulering hangt nauw samen met de snelle groei van deze betaalvorm. In het jaar 2024 verrichtten Nederlandse consumenten maar liefst 53 miljoen transacties via koop nu, betaal later, met een gezamenlijke waarde van 5,1 miljard euro. Dat betekende een stijging van 17 procent ten opzichte van het jaar daarvoor.

Deze cijfers laten duidelijk zien hoe stevig deze manier van betalen inmiddels is ingeburgerd in het dagelijkse koopgedrag van veel Nederlanders. Vooral bij online aankopen wordt er veelvuldig gebruik van gemaakt, wat de aandacht van de toezichthouder voor de mogelijke risico's alleen maar verder heeft vergroot.

Zorgen over financiële gezondheid

Een belangrijke reden voor het strengere toezicht zijn de zorgen over de financiële gezondheid van gebruikers, met name onder jongeren. Uit onderzoek van de AFM blijkt dat een op de zes gebruikers gemiddeld zeven tot acht dagen per maand rood staat op de betaalrekening, wat duidelijk wijst op financiële kwetsbaarheid.

Datzelfde onderzoek wijst uit dat deze groep gebruikers daarnaast ook nog eens ongeveer tien automatische incasso's per jaar terugdraait of mist. Deze bevindingen onderstrepen de bezorgdheid dat het gemak van uitgesteld betalen sommige consumenten in financiële problemen kan brengen zonder dat zij dit direct doorhebben.

Nieuwe verplichtingen voor aanbieders

Om consumenten beter te beschermen, worden er verschillende nieuwe verplichtingen ingevoerd voor de aanbieders. Zo wordt leeftijdsverificatie voortaan verplicht voor alle partijen die koop nu, betaal later diensten aanbieden. Hiermee wil men voorkomen dat minderjarigen ongehinderd gebruikmaken van dit soort kredietvormen.

Daarnaast worden aanbieders verplicht om een beoordeling van de kredietwaardigheid uit te voeren. Tot nu toe waren deze diensten van een dergelijke toets vrijgesteld, maar met de nieuwe regels komt daar verandering in. Op deze manier moet beter in kaart worden gebracht of een consument de betreffende aankoop daadwerkelijk kan dragen.

De discussie over de kredietgrens

Een concreet punt van discussie is de huidige drempel voor kredietregistratie, die op dit moment op 250 euro ligt. De toezichthouder pleit ervoor om deze grens te verlagen. De aanleiding hiervoor is duidelijk, want uit het onderzoek blijkt dat negen van de tien probleemtransacties zich onder dit specifieke bedrag bevinden.

Door de grens te verlagen zouden ook kleinere transacties beter in beeld komen bij de kredietregistratie. Dit zou kunnen helpen om te voorkomen dat consumenten via veel kleine aankopen ongemerkt een aanzienlijke schuldenlast opbouwen, iets wat met de huidige drempel eenvoudiger onopgemerkt kan blijven en tot problemen leidt.

De reactie van Klarna

Sommige aanbieders lopen al vooruit op de nieuwe regelgeving. Zo introduceerde de bekende speler Klarna in juli 2025 een zogeheten opt-out functie. Hiermee kunnen Nederlandse consumenten ervoor kiezen om de op krediet gebaseerde varianten van koop nu, betaal later af te wijzen, terwijl zij wel toegang blijven houden tot de directe betaalopties.

Volgens Jeroen Schouten, partner bij het advocatenkantoor Pinsent Masons, zullen ook de webwinkels de gevolgen van de nieuwe regels merken. Hij verwacht dat verkopers nieuwe overeenkomsten van de aanbieders zullen ontvangen, mogelijk met minder gunstige voorwaarden, wat gevolgen kan hebben voor hun online omzet en marges.

Onderdeel van een breder kader

De nieuwe regels voor koop nu, betaal later maken deel uit van een breder Europees en Nederlands regelgevend kader voor de financiële sector. In Nederland houden twee instanties toezicht, namelijk De Nederlandsche Bank voor de financiële soliditeit en de AFM voor het marktgedrag en de bescherming van de consumenten.

Naast de richtlijn voor consumentenkrediet spelen ook andere Europese regels een rol, zoals de aankomende herziening van de betaaldienstenregels en voorstellen om de toegang tot financiële data te verbreden. Al met al wijst de ontwikkeling erop dat de Nederlandse fintechsector zich beweegt richting meer toezicht en sterkere consumentenbescherming.